head10.jpg
ForsÝ­a
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Bygg­amßl
Sjßvar˙tvegsmßl
UtanrÝkismßl
Heilbrig­is/velfer­armßl
Samg÷ngumßl
Mennta- og skˇlamßl
Efnahags- og skattamßl
Almenn stjˇrnmßl
Deila ß Facebook

Til hvers eru notendagj÷ld Ý sj˙kratryggingum? 2. mars 2006
Nřlega var ger­ skřrsla ß sj˙kratryggingasvi­i Tryggingarstofnunar rÝkisins sem heitir: rÚttlßtari notendagj÷ld Ý sj˙kratryggingum ß ═slandi. Ůetta er ■ri­ja skřrslan um sj˙kratryggingarnar ß r˙mum fjˇrum ßrum sem sj˙kratryggingasvi­i­ tekur saman. Fyrst kom ˙t Ý j˙nÝ 2001 skřrsla sem nefndist: hver er stefnan Ý sj˙kratryggingum ß ═slandi? ═ j˙nÝ 2003 birtist svo skřrslan betri nřting fjßrmagns til sj˙kratrygginga ß ═slandi og n˙na var svo komin r÷­in a­ notendagj÷ldunum. SÚrfrŠ­ingar stofnunarinnar hafa ■annig veri­ kerfisbundi­ a­ sko­a sj˙kratryggingarnar.

Margt gagnlegt kemur fram Ý skřrslunni svo sem heildaryfirlit yfir notendagj÷ldin. Um 40 tegundir sj˙krakostna­ar eru tilgreind og r˙mlega 20 grei­sluflokkar. Kerfi­ er greinilega bŠ­i flˇki­ og margbroti­. SÚrfrŠ­ingarnir segja m.a. Ý ni­urst÷­um sÝnum a­ lÝtil yfirsřn hafi veri­ yfir ■ann kostna­ sem sj˙klingar og hˇpar sj˙klinga me­ mismunandi sj˙kdˇma ■urfa a­ bera vegna veikinda sinna og telja fulla ■÷rf ß a­ kanna ßhrif n˙verandi kerfis ß ■ann ■ßtt. Leggja ■eir eindregi­ til a­ k÷nnunin ver­i ger­ og segja hana Šskilegan grunn a­ breytingum ß kerfinu.

Anna­ sem vekur sÚrstaka athygli mÝna eru upplřsingar um nau­synlega og ˇnau­synlega ■jˇnustu Ý heilbrig­iskerfinu og ßhrif notendagjalda ß hana. VÝsa­ er til rannsˇknar ß heilbrig­isstefnu sem rannsˇknarhˇpur Ý University of British Columbia vann ( HPRU 93:12D). ŮŠr rannsˇknir sřna a­ notendagj÷ld eru ßmˇta lÝkleg til a­ draga ˙r nau­synlegri og ˇnau­synlegri.

SamkvŠmt s÷mu rannsˇknum er tali­ a­ ßkvar­anir sj˙klinga sjßlfra, svo sem a­ leita sÚr "ˇ■arfrar" me­fer­ar e­a taka ˇnau­synleg lyf, geti numi­ um 1% af heildar˙tgj÷ldum til heilbrig­ismßla, en a­ sˇun vegna ßkvar­ana lŠkna um t.d. ˇ■arfar rannsˇknir, me­fer­ e­a lyf geti numi­ 30% af heilbrig­is˙tgj÷ldum.

┴ sÝ­asta ßri voru ■essi ˙tgj÷ld um 74.4 milljar­ar krˇna. Mi­a­ vi­ ni­urst÷­ur umrŠddra rannsˇkna er tali­ a­sj˙klingar valdi Ý ˇ■arfan kostna­ um 1% e­a um 740 milljˇnum krˇna en heilbrig­isstarfsmenn 30% e­a 22.3 millj÷r­um krˇna. Ůetta sřnir betur hva­ tali­ er a­ ßkv÷r­un sj˙klings skiptir litlu mßli var­andi sˇunina sem talin er vera Ý kerfinu. Ůa­ er ■vÝ e­lilegt a­ velt sÚ upp spurningunni: til hvers eru notendagj÷ld.

E­lileg ßlyktun er a­ hafa notendagj÷ld sem lŠgst, enda ■ß minnstar lÝkur ß ■vÝ a­ gj÷ldin valdi mismunun eftir efnahag og vita­ er a­ beint samband er milli efnahags og veikinda.

MÚr finnst ßgŠtt a­ lj˙ka ■essum pistli me­ ■essari "marxÝskri" tilvitnun um heilbrig­iskerfi­:

Heilbrig­is■jˇnustu ß a­ veita samkvŠmt ■÷rf, en ekki getu til ■ess a­ grei­a fyrir hana.
Kostna­i vi­ heilbrig­is■jˇnustu ß a­ skipta ni­ur ß ■egnana eftir getu til ■ess a­ grei­a, en ekki ■÷rf fyrir ■jˇnustu.

Greinin birtist Ý FrÚttabla­inu 2. mars 2006.

Netfangi­ ■itt:
Skrß netfang
Afskrß netfang
vÝsa vikunnar ( 154) Betra vŠri ■etta ■ing
VÝsa vikunnar ( 153): Vi­ erum flest Ý vÝgamˇ­
VÝsa vikunnar (152): Eitthva­ heggur kaldan kj÷l
VÝsa vikunnar ( 151): Illa fenginn au­inn ■inn
VÝsa vikunnar ( 150): ĂtÝ­ sÚ ■Ýn gata grei­
VÝsa vikunnar ( 149): L˙i­ hef Úg baki­ beygt
VÝsa vikunnar(148) : Gˇ­ra vina hylli hljˇttu
VÝsa vikunnar ( 147): Dj˙pmanna dug og elju
VÝsa vikunnar ( 146): SŠll Úg skynja landsins tungumßl
VÝsa vikunnar ( 145): N˙ er undir sˇl a­ sjß
VÝsa vikunnar ( 144): ╔g leita ■Ýn vor
VÝsa vikunnar (143): ═haldsins er n˙ senn
VÝsa vikunnar ( 142): Senn mun blßna himinn hßr
VÝsa vikunnar ( 141): Gr÷sin f÷lna, grßna fj÷ll
VÝsa vikunnar (140): Au­stÚtt brřtur ofan frß

Sko­a eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is