head18.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Skipulag og veišistjórnun : verulegra breytinga er žörf 5. jśnķ 2005

Eftir allt umrótiš ķ ķslenskum sjįvarśtvegi sķšustu tvo įratugi mętti ętla aš skipulag atvinnugreinarinnar vęri komiš ķ fastar skoršur og aš žaš vęri byggt į vķsindalegum grunni sem ekki veršur hróflaš viš. Viš fyrstu sżn mį ętla aš svo sé raunin. Bśiš er aš śtkljį um fyrirsjįanlega framtķš a.m.k. deilur um hvort veišistżringin eigi aš vera meš magnkvótum eša sóknareiningum. Magnbundiš aflahlutdeildar kvótakerfi hefur oršiš ofan į og stušst er viš svonefnda aflareglu til aš įkvarša įrlegan kvóta ķ žorski. En viš frekari skošun kemur ķ ljós aš Fróšafrišurinn er ekki runninn upp ķ sjįvarśtveginum. Žaš er ekki allt sem sżnist.

Žorskstofninn stękkar ekki

Fyrsta atrišiš sem veldur žvķ aš breytinga er žörf er višvarandi skortur į įrangri viš uppbyggingu žorskstofnsins. Hvernig stendur į žvķ aš stofninn stękkar ekki žrįtt fyrir aš fylgt sé rįšum vķsindamannanna viš Hafrannsóknarstofnun ķ öllum meginatrišum og nįnast aš fullu sķšasta įratug ? Į sama tķma eru leyfšar veišar śr żsustofninum verulega umfram rįšleggingar og stundum langt umfram, en samt stękkar sį stofn jafnt og žétt rétt. Ég er viss um aš okkar vķsindamenn bśa yfir žekkingu į lķfrķki hafsins til jafns viš vķsindamenn annarra žjóša, ef ekki betri og aš gagnaöflun žeirra er ķ góšu lagi. En hitt er ég lķka jafnviss um aš žekkingunni eru settar miklar skoršur og žess vegna eru ekki til meš vissu svörin viš spurningunum. Og žegar svo er getur illa fariš.

Veišistjórnunin verši endurskošuš

Eitt sem žarf aš endurskoša, aš mķnu mati, er veišistjórnunin sjįlf. Žaš skiptir fleira mįli en magniš eitt sem śr hafinu er dregiš. Žaš skiptir mįli hvar er veitt, hvenęr og hvernig. Veišarfęriš, veišistašurinn og veišitķminn eru įhrifažęttir ekki sķšur en magniš sem tekiš er. Nś er Hafnrannsóknarstofnun farin aš hlusta meira į žį sem hafa bent į žessa žętti en įšur og žaš er til bóta. En viš veršur aš opna fyrir ašra vķsindamenn en žį, sem starfa į rķkisstofnuninni, og gera žeim mögulegt aš stunda sķn störf og rannsóknir. Žaš mun örugglega leiša til framfara į žessu sviši. Vķsindalegur grundvöllur veišistjórnarinnar er ekki nógu traustur og viš veršum aš bęta hann meš öllum rįšum.

Stjórnkerfiš frį mišöldum

Kerfiš sjįlft er ķ grundvallaratrišum forneskjan uppmįluš. Žaš lżtur ekki svo aš fiskverndinni heldur skipulagi atvinnugreinarinnar, og žaš er skipulagiš sem er svo gallaš aš frišurinn langžrįši kemst ekki į , ķ besta falli veršur um nokkurra įra skeiš óstöšug logn, sannkallaš svikalogn, en hįvęr gagnrżni og hörš umręša dynur yfir fyrirvaralaust eins og geršist fyrir sķšustu Alžingiskosningar. Žaš er ekki lengur svo , aš mķnu mati,aš įtakalķnurnar séu hvort eigi aš byggja į aflamarkskerfi og heldur ekki aš hafa tvķskipt kerfi, žar sem um śtgerš smįbįta er haft sérstakt aflamarkskerfi. Vandinn liggur ķ śthlutun veišiheimildanna, sem er ótķmabundin og žvķ aš žeim sem ekki kemst yfir heimildir er bannaš aš veiša fisk. Kerfiš er lokaš og žaš er ekki hęgt aš komast aš, nema meš žvķ aš kaupa af žeim sem fyrir eru. Žeir rįša heimildunum svo lengi sem žeim sżnist og žeir rįša veršlagningu heimildanna. Handhafarnir, sérstaklega žeir stóru ķ žeim hópi, hafa žaš ķ sinni hendi aš skapa žęr ašstęšur sem mynda veršiš hverju sinni. Žeir geta dregiš śr framboši og hękkaš veršiš. Svona ašstęšur minna helst į fjįrkśgun žar žeir eru kśgašir sem kaupa eša leigja aflaheimildir .Žetta leišir af sér aš nżlišun er ómöguleg og afleišingin er mikil samžjöppun ķ greininni.
Ég spyr hvers vegna nota menn ekki žetta kerfi ķ öšrum atvinnugreinum ef žetta er svona yfirburšagóš ašferš til žess aš fį hagnaš śt śr atvinnurekstrinum ? Til dęmis ķ smįsöluverslun. Reikna einn daginn śt markašshlutdeild hvers og eins fyrirtękis og śthluta henni og sķšan veršur hver sį sem vill hasla sér völl ķ matvöruverslun aš kaupa af einhverjum sem fyrir er. Nżir ašilar kęmust ekki inn žótt markašurinn stękkaši vegna žess aš žeir sem fyrir eru eiga hver sķna hlutdeild ķ stękkuninni. Žetta ętti vęntanlega aš leiša til žess aš hagkvęmni ķ greininni yrši meiri eša hvaš ?

Einokun

Svariš er einfalt, žetta hefur veriš reynt. Um margar aldir hafa menn bśiš til svona lokuš kerfi ķ ólķkum atvinnugreinum til aš tryggja hagsmuni sķna, til žess aš śtiloka samkeppni og til žess aš hįmarka gróša sinn. Nišurstašan varš alls stašar sś aš kasta slķkum kerfum śt ķ hafsauga og taka upp annaš skipulag sem gęfi nżjum mönnum tękifęri til žess aš hasla sér völl. Žaš heitir samkeppni og um žaš eru settar reglur sem skapa nżjum ašilum möguleika. Žaš er alveg ótrślegt aš helsta atvinnugrein Ķslandinga um įratugi er kominn ķ kerfi sem verndar menn gegn samkeppni og tryggir einokunarašstöšu. Einokun getur aldrei veriš svariš. Komandi kynslóšir eiga ekki neina möguleika ķ atvinnugreininni įn žess aš leggja fram hįar fjįrhęšir ķ eigin fé. Og hvašan į žaš fé aš koma ?

kerfibreyting

Žaš veršur aš gera uppskurš į kerfinu. Veišiheimildir verša aš vera tķmabundnar og hlutdeildarkerfiš veršur aš leggja nišur. Aukning ķ veišiheimildum veršur žį ekki sjįlfkrafa eign žeirra sem fyrir eru. Žaš žżšir lķka aš ekki veršur hęgt aš skerša heimildir žegar draga veršur saman veišina, žį žarf rķkiš aš kaupa inn heimildir. Breytingin veršur aušvitaš aš ganga ķ bįšar įttir hvaš žaš varšar. Loks žarf rķkiš aš hafa veišiheimildir į markaši samkvęmt reglum sem settar eru og tryggja ašgang nżrra ašila. Žessar žrjįr breytingar veršur aš gera til žess aš nokkur von sé til žess aš žjóšin geti bśiš viš skipulagiš. Og žessar breytingar veršur aš gera til žess aš Vestfiršir geti nįš į nżjan leik žeim žrótti sem fiskimišin fyrir utan fjóršunginn gefa tilefni til.
Ég vil aš lokum óska sjómönnum og fjölskyldum žeirra til hamingju meš sjómannadaginn, žeir eru vel aš honum komnir.

greinin birtist ķ Ķsfiršingi, sjómannadagsblaši 2005

Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is