head26.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Sjómannadagurinn – Patreksfirši - 2005 5. jśnķ 2005

Góšir hįtķšargestir, ég óska ykkur til hamingju meš daginn, sérstaklega sjómönnum og fjölskyldum žeirra.
Sjómannadagurinn er mikill hįtķšisdagur ķ vestfirskum byggšum og ég hef vanist žvķ ķ gegnum įrin aš sį dagur vęri hinn raunverulegi žjóšhįtķšardagur og žokaši sjįlfum 17. jśnķ til hlišar. Ekki svo aš skilja aš žaš vęri einhver įsetningur, heldur kom žaš bara af sjįlfu sér, fólk var aš koma saman til žess aš heišra sjómenn og fjölskyldur žeirra, žakka žeim fyrir vel unnin störf og allir höfšu beina eša óbeina tengingu viš sjóinn ķ sķnu starfi.

Sjįlfstęšiš

Fiskimišin umhverfis landiš eru okkar helsta aušlind, žau eru gjöful og nżting žeirra skapar veršmętin sem standa undir lķfkjörum okkar. Duglegir og framsęknir sjómenn og śtgeršarmenn hafa sķšustu öld skaraš fram śr ķ afköstum og śtsjónarsemi og hvert framfaraskeiš ķ sjįvarśtveginum hefur skilaš žjóšinni bęttum lķfskjörum. Žessar framfarir koma ķ kjölfar žess aš Ķslendingar taka stjórn mįla jafnt og žétt ķ eigin hendur og nį žvķ aš lokum aš hafa fulla stjórn į fiskimišunum.

Sjįlfstęši žjóšarinnar er kjarni mįlsins, įn žess hefši nżting fiskimišanna oršiš meš öšrum hętti og žį hefšu lķfskjör žjóšarinnar oršiš į annan veg. Viš getum ekki ljįš mįls į žvķ aš semja frį okkur sjįlfstęšiš meš einum eša öšrum hętti, žvķ mun fylgja aš viš lįtum af hendi forręši okkar į aušlindunum.

Viš eigum aš kappkosta aš eiga gott samstarf viš ašrar žjóšir, einkum ķ Evrópu, en žaš į aš vera į okkar forsendum. Ašild aš Evrópusambandinu felur ķ sér aš viš munum lįta af hendi yfirrįš okkar į fiskimišunum til sambandsins. Eftir žaš

munu sś aušlind verša opin fyrir erlend fyrirtęki og nżtt meš ašra hagsmuni ķ fyrirrśmi en ķslenska. Žaš vitum viš af langri reynslu, aš hver er sjįlfum sér nęstur. Žess vegna sóttumst viš eftir sjįlfstęši og af sömu įstęšu eigum viš aš halda žvķ. Ašild aš Evrópusambandinu er ekki ķ žįgu ķslenskra hagsmuna og žaš į ekki aš stefna aš henni.

Veišistjórnun

Ķ rśman aldarfjóršung hefur veriš glķmt viš aš stjórna fiskveišum og žaš kom til vegna žess aš įstand žorskstofnsins hafši veriš bįgboriš. Kvótakerfiš var innleitt undir žeim formerkjum aš vernda fiskistofnana og byggja žį upp. Žaš var ašal tilgangur kerfisins. Upp śr 1990 var žorskkvóti skorinn mikiš nišur. Žį var leynt og ljóst sagt aš menn yršu aš taka į sig žennan nišurskurš, en myndu uppskera rķkulega , į nęstu įrum žar į eftir myndi stofninn vaxa jafnt og žétt žegar įrangur uppbyggingarinnar kęmi ķ ljós. Nś er öllum ljóst aš žetta geršist ekki. Įrangurinn er ekki sį sem vęnst var, vķšsfjarri žvķ. Og enn standa menn frammi fyrir slęmum fréttum af žorskstofninum.

Ķ mķnum huga žarf aš huga mun meira en gert hefur veriš aš ašgeršum ķ veišistjórnun sem lśta aš veišarfęrum, veišistaš og veišitķma. Vissulega skiptir mįli hversu mikiš er veitt , en ekki sķšur skipta mįli atriši eins og hvar og hvenęr er veitt, į hvaša veišarfęri ,hvar er ekki veitt og hin gagnkvęmu įhrif af veiši ķ einni tegund į ašra. Žaš hefur ekki veriš gefinn nęgur gaumur aš žvķ hver eru įhrifin af mikilli lošnuveiši į višgang annarra fiskistofna eins og žorsksins. Menn hafa einblķnt į fiskveišistjórnunarkerfiš sjįlft, en žaš kemur ekki ķ staš veišistjórnunar Žaš er nś loks višurkennt. Okkur liggur mikiš į aš auka viš žekkinguna į lķfrķki hafsins og getum ekki afmarkaš žekkingaröflunina viš eina rķkisstofnun sem er žar aš auki ķ nįnum tengslum stóra hagsmunaašila. Framfarir į žessu sviši eins og öšrum koma meš auknu frelsi.

Kerfiš - fiskveišistjórnunin

Fiskveišistjórnunarkerfiš sjįlft hefur tekiš miklum breytingum į žessum tuttugu įrum sem žaš hefur veriš viš lķši. Žaš hefur žróast śr kerfi sem fyrst og fremst var til aš takmarka heildarveiši yfir ķ lokaš kerfi sem tryggir einokun og framkallar samžjöppun. Nś er svo komiš aš fįir ašilar rįša verulegum meirihluta allra veišiheimildanna. Nżir ašilar sem hefja rekstur verša aš leigja til sķn heimildir og ef žeim tekst aš nį įrangri ķ rekstri sķnum, hafa eigendur veišiheimildanna alla möguleika til žess aš hękka veršiš og nį hagnašinum til sķn. Svona ašstęšur minna helst į įnauš fyrri alda, žar sem nżlišarnir verša eins og leigulišar hjį höfšingjunum.
Komandi kynslóšir eiga ekki neina möguleika ķ atvinnugreininni įn žess aš eiga hįar fjįrhęšir ķ eigin fé. Og hvašan į žaš fé aš koma ?
Žetta skipulag mikilvęgustu atvinnugreinar žjóšarinnar minnir óžęgilega mikiš į helstu mistök sögunnar ķ hagstjórnun og atvinnuhįttum.

Žaš mun aldrei verša kyrrš um greinina mešan žessar ašstęšur eru uppi og fréttir žessarar viku um uppsagnir ķ žremur sjįvarplįssum landsins minna į vandann sem viš er aš glķma. Frį sķšustu Alžingiskosningum hefur hver stašurinn į fętur öšrum lent ķ vanda vegna sölu fyrirtękja ķ sjįvarśtvegi sem leitt hefur af sér tilfęrslu veišiheimilda milli staša og ber žar hęst Akureyri, sem sżnir okkur aš enginn er óhultur.

Kerfisbreyting

Atvinnugrein įn endurnżjunar ber feigšina ķ sér. Viš žurfum aš feta okkur śt śr žessu skipulagi meš jöfnum og įkvešnum skrefum. Annars er hętt viš aš kerfiš verši molaš nišur einn daginn žegar allt veršur komiš ķ ógöngur. Ég er žeirrar skošunar aš žróun ķ rétta įtt sé betri leiš en bylting.

Žaš veršur best gert meš uppskurši į kerfinu. Veišiheimildir verši tķmabundnar og hreint aflamarkskerfi komi ķ staš hlutdeildarkerfisins. Aukning ķ veišiheimildum veršur žį ekki sjįlfkrafa eign žeirra sem fyrir eru. Žaš žżšir lķka aš ekki veršur hęgt aš skerša heimildir žegar draga žarf śr veišinni, žį žarf rķkiš aš kaupa inn heimildir. Breytingin veršur aušvitaš aš ganga ķ bįšar įttir hvaš žaš varšar. Loks žarf rķkiš aš hafa veišiheimildir til leigu samkvęmt reglum sem tryggja ašgang nżrra ašila til jafns viš žį sem fyrir eru. Žį verša sjįvarbyggširnar sjįlfkrafa vel settar.

Žessar žrjįr breytingar veršur aš gera til žess aš mögulegt sé aš žjóšin geti bśiš viš skipulagiš og unaš žvķ. Kerfisbreytingin mun innleiša markašslögmįl inn ķ sjįvarśtveginn eins og ašrar atvinnugreinar. Athafnafrelsiš og tękifęrin sem fylgja žvķ draga aš fólkiš, kraftinn og framfarirnar.

Og žessar breytingar munu leiša til žess aš Vestfiršir nįi į nżjan leik žeim žrótti sem fiskimišin fyrir utan fjóršunginn gefa tilefni til. Hér eru gjöfulustu fiskimiš landsins og hvar į blómleg atvinnustarfsemi helst aš dafna ef ekki nęst žeim ?

Framfarir munu verša į mörgum svišum hér eins og annars stašar į landinu og viš munum njóta žeirra, en ég sé ekki hvernig hvernig Vestfiršir eiga aš geta sótt kröftuglega fram į grundvelli öflugs atvinnulķfs öšru vķsi en aš žaš hvķli į sjįvarśtvegi.

Aušlindastefna

Rķkisstjórnin hefur undanfarinn įratug beitt sér fyrir atvinnuuppbyggingu og aš mörgu leyti stašiš sig vel eins og sést į žvķ aš kaupmįttur launa hefur vaxiš mikiš og aš atvinnuleysiš er meš allra minnsta móti. Atvinna er sköpuš meš žvķ aš nżta aušlindir svęšisins heima ķ héraši. Austurlandi er lyft śr langvarandi afturför meš žvķ aš virkja orku fallvatnanna viš Kįrahnjśka og nżta hana til įlframleišslu ķ fjóršungnum. Sama stefna er į Noršurlandi og Sušurnesjum. Žetta er skynsamleg stefna og ég veit aš Vestfiršingar hafa almennt stutt hana og glešjast yfir framförunum sem eru aš verša į Austurlandi.

En viš eigum aš gera kröfu til žess aš sama aušlindastefna gildi um fiskimišin. Okkar aušlind er skammt undan og hana į aš nżta til atvinnuuppbyggingar heima ķ héraši eins og vatnsorkuna.

20.000 tonn af botnfiski

Žau sjįvarplįss į landinu eru ekki mörg ,sem eru utan viš įhrifasvęši uppbyggingar į stórišju, eša njóta ekki góšs af vextinum į höfušborgarsvęšinu.

Ég legg til aš žau byggšarlög fįi aš njóta sinna aušlinda og žangaš verši fęršar veišiheimildir į nęstu įrum gagngert til žess aš styrkja atvinnulķf stašanna. Žaš verši žeirra įlver.

Veišiheimildir verši ašeins nżttar af fyrirtękjum sem starfa į svęšinu, gera śt frį stöšunum, landa žar og selja aflann žar. Endurgjaldiš verši įkvaršaš sem hlutfall af fiskverši og renni ķ sveitarsjóš. Meš žessu móti verši jöfnuš ašstašan um landiš milli svęšanna og unniš aš atvinnuuppbyggingu alls stašar. Žaš žarf ekki minna en 20 žśsund tonn af botnfiski į hverju įri til žessarar rįšstöfunar.

Höfum žaš ķ huga aš įrlegar žorskveišar į Vestfjaršamišum einum eru lķklega um 40 žśsund tonn, svipaš og Fęreyingar veiša į öllum sķnum mišum. Fęreyingar telja rśmlega 40 žśsund manns en Vestfiršingar um 8 žśsund.

Žaš er ekkert lögmįl sem segir aš žaš muni óhjįkvęmilega fękka fólki į Vestfjöršum, öšru nęr. Fólki getur fjölgaš žar eins og annars stašar. Fįi Vestfiršingar sitt įlver ķ formi veišiheimilda mun žeim vel farnast eins og Austfiršingum. Góšu ašgerširnar skila jafngóšum įrangri į Vestfjöršum og į Austurlandi eša Noršurlandi. Žannig er nś veröldin.

Gengiš

Žaš var vitaš aš stórišjuframkvęmdirnar į Austurlandi myndu valda erfišleikum fyrir śtflutningsatvinnuvegina vegna gengisins. Hins vegar er śtlit fyrir aš žensutķmabiliš verši langvinnara og gengiš verši mun hęrra en menn ętlušu. Žvķ er enn frekar įstęša fyrir beinum ašgeršum rķkisvaldsins eins og ég kallaši eftir įšan.

Verum žess minnug aš žaš sem fiskvinnslufyrirtękin selja aš lokum er ekki fiskur heldur gjaldeyrir og žaš er nokkuš hart aš fella hann ķ verši meš yfirlżsingum stjórnvalda eša spįkaupmennsku bankanna og hver ętlar aš bęta tjóniš ?

Fyrirtękinu Bķlddęling hefur gengiš vel , en žaš fęr minni tekjur vegna hękkandi gengis ķslensku krónunnar og ķ žvķ er vandi fyrirtękisins fólginn. Hér į svęšinu eru mörg önnur fyrirtęki ķ sjįvarśtvegi sem eru vel rekin og hafa eigendurnir um įrabil stašiš sig vel viš misjöfn skilyrši. Ég held aš į engan sé hallaš žótt Oddi hf sé sérstaklega nefnt ķ žessu sambandi. En nś syrtir verulega ķ įlinn hjį öllum fyrirtękjunum ,ekki bara Bķlddęlingi. Stjórnvöld geta ekki vikiš sér undan įbyrgš į žeirri žróun. Žau verša koma aš mįlinu, helst meš almennum hętti, annars meš sértękum ašgeršum.

Śtrįsin fręga mį ekki breytast ķ śtflutning ķslenskra starfa til erlendra lįglaunalanda. Til hvers var žį barist um Kįrahnjśka ef žaš veršur raunin ?

Framtķšarsżn heimamanna

Nś fer ķ hönd umręša og sķšar į įrinu almennar kosningar um sameiningu sveitarfélaga hér ķ Vestur Baršarstrandarsżslu. Ég hvet menn til žess aš nota žetta tękifęri til žess aš setja sér sķna eigin aušlindastefnu byggša į sömu sjónarmišum og gilda į Austurlandi og gera grein fyrir žvķ hvernig byggšarlögin muni žróast mišaš viš hana.

Segja svo viš stjórnvöld : svona mun byggšin žróast ef hér er fylgt ykkar stefnu į Austurlandi og vķšar, svona mun byggšin žróast ef hugmyndir okkar ganga eftir, viš munum spjara okkur ef viš fįum aš bśa viš jafnręši ķ nżtingu sjįvaraušlindarinnar, eruš žiš tilbśin til žess aš standa meš okkur ?

Notiš žetta tękifęri til žess aš sękja fram meš hugmyndir ykkar og fį stjórnvöld til žess aš bregšast viš žeim. Til žess aš breyta žróuninni žarf aš blįsa til sóknar. Sękja fram meš skżrar hugmyndir, skynsemi, jafnręši, sanngirni og réttlęti aš vopni. Og safna liši.

Komiš fram af fullu sjįlfstrausti
žess, sem veit aš honum eru allir vegir fęrir,
žess sem veit aš hann getur nżtt sér tękifęrin sér og sķnu byggšarlagi til framdrįttar
og žess sem veit aš starf hans er mikilvęgt.

Segiš viš stjórnvöld, breytiš skipulaginu, takiš af okkur fjötrana.
Og žiš munuš fį mikinn stušning viš žessar sanngjörnu kröfur.

Sjįum kostina

Žaš fylgja žvķ margir kostir aš bśa ķ vestfirsku sjįvarplįssi. Žaš er gott aš minna sig į žį. Rólegheitin ķ daglegu lķfi, stutt ķ vinnuna og skólann, lķtil umferš, nįlęgšin viš nįttśruna og hvar er fegurš hennar meiri en einmitt hér ķ Baršarstrandasżslu žar sem er hver nįttśrurperlan annarri meiri, góš ašstaša fyrir barnafólk, góšir skólar sem geta sinnt hverju barni betur en ķ yfirfullum skólum höfušborgarsvęšisins , ķžróttaašstaša og tómstundalķf til fyrirmyndar, nįlęgšin hvert viš annaš og žaš er ekki óalgengt aš fólk eigi ķ einu žorpi fleiri góša vini og kunningja sem žaš į dagleg samskipti viš en ķ allri höfušborginni. Žaš skiptir hver mašur mįli, hann er hluti af samfélaginu og leggur sitt af mörkum. Žaš er helst aš menn geti rifist pķnulķtiš um pólitķk en hvaš meš žaš ? Hvaš er betra en žetta lķf og hvaš hafa stjórnmįlamenn annaš betra aš gera en aš gera fólki kleyft aš lifa žessu lķfi ?

Ég vil aš endingu fęra sjómönnum og fjölskyldum žeirra žakkir fyrir störf sķn og óska žeim velfarnašar į komandi įri. Kęrar žakkir fyrir įheyrnina.
Glešilega hįtķš, eigiš góšan dag og blessun fylgi störfum ykkar.


Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is