head03.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Fólkiš og śtgeršarmašurinn Magnśs - 20. febrśar 1999
FYRIR nokkru birtist ķ Morgunblašinu grein eftir Magnśs Kristinsson, śtgeršarmann ķ Vestmannaeyjum žar sem hann lżsir skošunum sķnum į
lögunum sem sett voru ķ kjölfar Hęstaréttardómsins sem féll ķ desember į sķšasta įri. Telur Magnśs aš žingmenn hafi notaš jólafrķiš til žess aš elda
jólagraut og framreitt hann į tveimur boršum, viš annaš boršiš į kostnaš žeirra sem sįtu viš hitt boršiš. Meš öšrum oršum aš alžingismenn hafi
tekiš kvóta af śtgeršarmönnum ķ aflamarkskerfinu, sem ķ daglegu tali nefnist kvótakerfiš,og fęrt śtgeršarmönnum ķ krókakerfinu.

Samdrįttur ķ krókaveišum

Ķ lögunum felast nokkur atriši sem fyrst og fremst breyta rekstrarumhverfi smįbįta og žrengja aš śtgerš žeirra. Stęrstur hluti smįbįta ķ krókakerfinu
ręr skv. įkvęšum um žorskaflahįmark. Hverjum bįt er śthlutaš įkvešnu magni af žorski sem veiša mį en ótakmarkašar eru veišar ķ öšrum
fisktegundum. Žessu er breytt og veršur kvótasett ķ żsu, ufsa og steinbķt auk žorsks og kemur žaš til framkvęmda 1. sept. įriš 2000. Žessum
bįtaflota er ekkert fęrt heldur af honum tekinn veiširéttur. Hluti bįta ķ krókakerfinu hefur róiš samkvęmt svonefndu dagakerfi, žeim er heimilaš aš
veiša įkvešinn fjölda daga į įri hverju og fari heildarveiši žeirra umfram tiltekiš magn fękkar dögunum sem žeir mega róa nęsta įr. Žessum bįtum
er śthlutaš žetta įr og žaš nęsta ašeins 23 dögum hvort įr, sem žżšir aš veiši žeirra dregst saman um 1/3 frį veiši sķšasta įrs, śr 12000 tonnum af
žorski ķ 8000 tonn verši aflabrögš į śthaldsdag svipuš og ķ fyrra. Veiši žessa hluta smįbįtaflotans mun dragast verulega saman. Žar er žeim heldur
ekkert fęrt frį aflamarkskerfinu.

Einföldun og samręmdar leikreglur

Krókakerfiš er einfaldaš meš nżju lögunum, žaš hefur skipst ķ 3 śtgeršarflokka en žeim fękkar ķ tvo. Leikreglur verša samręmdar milli
aflamarkskerfisins og krókabįtanna. Eftir aš nżju lögin koma aš fullu til framkvęmda lśta aflamarksbįtar og meginžorri krókabįta sömu leikreglum
um veišar, en nokkur togstreita hefur veriš uppi vegna gerólķkrar stjórnunar. Žaš verša ašeins handfęrabįtar sem munu róa samkvęmt dagakerfi,
veišar annarra bįta er stjórnaš meš magntakmörkunum. Žį er loks gerš grundvallarbreyting į dagakerfinu, samkvęmt žvķ verša ašeins stundašar
handfęraveišar frį 1. aprķl til 30. september įr hvert. Dagakerfiš hęttir aš vera fyrir heilsįrs śtgeršir og möguleiki į lķnuveišum er felldur brott. Meš
žessu er dagakerfinu mjög breytt frį žvķ sem veriš hefur undanfarin įr og sér hver mašur aš breytingarnar eru ekki dagabįtum ķ hag. Enda hefur
óįnęgjan meš breytingarnar fyrst og fremst komiš śr röšum śtgeršarmanna į dagabįtum.

Kvótinn aukinn viš Hśnaflóa?

Dagabįtunum innan krókakerfisins eru ętlašar 600 lestir af žorski til mótvęgis viš samdrįtt ķ veišunum. Um žessi 600 tonn var samiš milli
sjįvarśtvegsrįšherra og landssambands smįbįtaeigenda og ég bendi Magnśsi į aš snśa sér til sjįvarśtvegsrįšherra vilji hann fį frekari upplżsingar
um žetta atriši. Žessi tilfęrsla frį aflamarkskerfi til krókakerfis er um 0,2% af kvóta aflamarksbįta. En ekki er öll sagan sögš. Veiši krókabįta mun
minnka um 4000 tonn af žorski į įri, žar af er rįšstafaš 1500 tonnum til byggšakvóta og žį eru eftir um 2500 tonn sem heildarveišin mun minnka aš
óbreyttu. Fįa žekki ég sem telja aš naušsynlegt sé um žessar mundir aš minnka veiši į žorski og žaš er ķ höndum sjįvarśtvegsrįšherra aš auka
aflamarkiš um žessi 2500 tonn. Geri rįšherra žaš žį fį aflamarksbįtar fjórum sinnum meira ķ aukningu en nemur 600 tonna tilfęrslunni til
dagabįtanna. Ég verš hins vegar aš višurkenna aš ég er žeirrar skošunar aš ešlilegra vęri aš rįšstafa žessum kvóta til byggšarlaga sem eru nś ķ
sérstökum vanda vegna samdrįttar ķ rękjuveišum og bendi žar į byggšarlögin viš Hśnaflóa. Žaš myndi gerbreyta horfum žar ķ atvinnumįlum, ef
bįtar sem geršir eru žašan śt fengju aš veiša 2500 tonn af žorski ķ įr og ef til vill nęsta įr einnig.

Fólkiš og Magnśsarnir

Hinn vaski śtgeršarmašur śr Vestmannaeyjum er hins vegar į žeirri skošun aš hann hafi keypt kvótann og žvķ eigi Hśnvetningar og Strandamenn aš
kaupa af honum réttinn til žess aš veiša žorskinn ķ Hśnaflóanum. Žvķ er ég algerlega ósammįla. Ķbśar ķ byggšunum viš Hśnaflóa eiga aš mķnu mati
alltaf rétt til žess aš nżta fiskimiš ķ flóanum og žeir eiga lķka meiri rétt til žess en ašrir landsmenn. Žann rétt öšlast žeir viš žaš aš bśa viš Hśnaflóann.
Žaš er frįleitt aš hafa kerfi sem fęrir śtgeršarmönnum žaš ķ hendur aš geta selt žennan rétt hvenęr sem er, hvert sem er og skiliš eftir ķbśana
réttlausa, atvinnulausa og jafnvel eignalausa. Magnśs Kristinsson segir aš hann eigi kvótann og hafi keypt hann af öšrum śtgeršarmanni, tekiš til žess
lįn og sé enn aš borga af žvķ. Gott og vel, en ķbśarnir ķ byggšarlaginu sem kvótalaust er oršiš vegna žess aš śtgeršarmašurinn seldi hann burt eru lķka
aš borga af sķnum lįnum sem žeir tóku til žess aš kaupa sér ķbśš. Žeir hafa misst vinnuna og hafa žvķ engar tekjur, eignin hefur falliš ķ verši og selst
sennilega ekki, en ķbśarnir žurfa samt aš borga af lįnunum. Ętli žeir aš fį vinnu aftur heima hjį sér žurfa žeir aš kaupa kvóta af Magnśsi fyrir morš
fjįr og žaš er borin von aš nokkur śtgerš geti boriš sig meš žeim mikla stofnkostnaši. Ķsfiršingar eiga ekki peninga til žess aš kaupa aftur
Gušbjörgina og kvótann hennar af akureyrskum Magnśsum. Bolvķkingar eiga ekki peninga til žess aš kaupa aftur kvótann af Sušurnesjamagnśsum.
Baršstrendingar eiga ekki peninga til žess aš kaupa aftur kvótann af Vestmannaeyjamagnśsum. Og hvaš žį? Jś, žį skal fólkiš flytja til Magnśsar. Og
vķst er aš fólkiš flytur. Žetta er óįsęttanlegt kerfi og žvķ veršur aš breyta. Kvótinn er fyrir fólkiš en ekki fólkiš fyrir kvótann. Flóknara er žaš ekki.

Morgunblašiš 20. febr. 1999


Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is