head05.jpg
Forsķša
Pistlar
Æviágrip
Fyrirspurn
Myndir
Tenglar
Byggšamįl
Sjįvarśtvegsmįl
Utanrķkismįl
Heilbrigšis/velferšarmįl
Samgöngumįl
Mennta- og skólamįl
Efnahags- og skattamįl
Almenn stjórnmįl
Deila į Facebook

Ónżtt stjórnunarkerfi. 28. jślķ 1992


Misjöfn įhrif.

Žaš sem stendur upp śr allri umręšunni um nišurskurš į žorskveiši nęsta fiskveišiįrs er aš stjórnkerfiš er handónżtt. Žegar skerša į žorskkvótann verulega en ašrar kvótategundir ekki veldur stjórnkerfiš žvķlķkri mismunun milli śtgeršarstaša aš stjórnmįlamenn sjį ekki śt śr žeim vanda. Tillögur Hafrannsóknarstofnunar žżša aš aflaheimildir į Vestfjöršum skeršast um rśm 11% en aukast um 1,15% ķ Reykjavķk svo dęmi séu tekin. Žaš er, skellurinn af minnkandi žorskveiši lendir į sumum en öšrum ekki. Nišurskuršur žorskveiša hefur hlutfallslega sömu įhrif hvort sem įkvöršunin veršur 175 žśs. tonn, 190 žśs. eša einhver önnur tala lķtiš eitt hęrri.

Žetta veršur betur ljóst žegar athugaš er hvaš sjįvarśtvegur er stór žįttur ķ atvinnulķfi einstakra staša og kjördęma. Ķ Reykjavķk er hlutur sjįvarśtvegs einungis 3% af įrsverkum og žar er žorskurinn ašeins um 24% af aflanum skv. tölum vegna įrsins 1990. Žrišjungs nišurskuršur žorskkvóta ķ Reykjavķk žżšir lķklega vel innan viš 1% fękkun įrsverka eša um 100. Žaš er hverfandi į vinnumarkaši sem er 47.140 įrsverk. ķ Hafnarfirši er sjįvarśtvegur innan viš 8% įrsverka og žar er žorskaflinn um 40% af afla Hafnfiršinga. Į bįšum žessum stöšum eru uppistašan veiši į öšrum kvótategundum en žorski og aukin veiši į žeim er fljót aš eyša įhrifum af nišurskurši į žorski. Ašrir stašir į höfušborgarsvęšinu, Kópavogur, Garšabęr, Seltjarnarnes, Bessastašahreppur og Mosfellsbęr, eru žannig settir aš varla er hęgt aš tala um sjįvarśtveg žar. Įhrif af miklum nišurskurši ķ žorskveišum yršu hverfandi į höfušborgarsvęšinu.

Annaš yrši uppi į teningnum vķša į landsbyggšinni. Į Vestfjöršum eru įrsverk ķ sjįvarśtvegi frį 30-60% į śtgeršarstöšum žar og žorskurinn er 50-70% af aflanum. Žar eru störfin vegna veiša og vinnslu į žorski mjög mörg og störfin ķ öšrum atvinnugreinum tiltölulega fį. Įhrifin af miklum nišurskurši ķ žorskveišum yršu gķfurleg.

Bśseturöskun meš handafli.

Ef beita į kvótakerfinu viš žessar ašstęšur jafngildir žaš įkvöršun um aš fękka fólki į landsbyggšinni og fjölga žvķ į höfušborgarsvęšinu. Žeir stjórnmįlamenn sem einungis vilja skerša žorskkvótann en ekki gera ašrar rįšstafanir til aš breyta įhrifunum af žeirri sömu įkvöršun um stórfellda bśseturöskun į nęstu įrum. Sś stefna er framkvęmd meš žvķ aš beita stjórnkerfi kvótans, žaš er meš handafli, en er ekki afleišing žess aš nįttśruleg skilyrši vestfirskra sjįvarplįssa hafi breyst til hins verra umfram ašra staši. Helstu veišisvęši žorsks eru enn fyrir utan Vestfirši eins og veriš hefur hingaš til. Žaš hefur ekkert breyst og mun ekki breytast.

Stjórnkerfi peninganna.

Fiskveišistjórnunin, sem tekin var upp 1984, hefur ekki skilaš okkur skynsamlegri sókn ķ žorskinn. Öll įrin frį 1984 til 1990 var veitt langt umfram tillögur fiskifręšinga, allt upp ķ 60% eitt įriš. Kvótakerfiš er ķ ešli sķnu ekki fiskveišistjórnun heldur skömmtunarkerfi réttinda sem gengur kaupum og sölum. – Ķ žvķ er fiskurinn ekki ašalatrišiš heldur peningarnir. Žaš hefur aš meginmarkmiši aš įvaxta peninga en ekki varšveita fiskistofna. Kvótakerfi hefr vķšar veriš reynt, t.d. ķ EB. Framkvęmdastjórn EB sendi frį sér skżrslu ķ desember sl. um framvindu sjįvarśtvegsstefnu EB. Žar kemur fram aš markmišiš meš stefnunni „hefur frį upphafi veriš aš tryggja skynsamlega nżtingu fiskistofna“ en nišurstašan er: „Ķ skżrslu framkvęmdastjórnarinnar kemur m.a. fram aš taka verši nśverandi kvótakerfi til endurskošunar žar sem kerfiš hefur orsakaš nįnast stjórnlausa įsókn ķ fiskistofna og aš mikiš af undirmįlsfiski er hent fyrir borš meš žeim afleišingum aš sumir stofnarnir séu nś ašeins um 15% af žvķ sem žeir voru fyrir 20 įrum“ og „į žeim tķma sem lišinn er frį samžykkt sjįvarśtvegsstefnunnar, hafa helstu vandamįl sem stešjaš hafa aš sjįvarśtvegi ķ EB veriš hrun fiskistofna.“ Žetta kemur fram ķ skżrslu utanrķkisrįšherra til Alžingis um utanrķkismįl frį mars 1992.

Stašan er žannig aš ekki er hęgt aš gera hvort tveggja ķ senn aš śthluta veiši skv. kvótakerfinu og višhalda byggšinni. Til žess er of litlu aš skipta. Öšru hvoru verša menn aš fórna, kvótakerfinu eša landsbyggšinni. – Flóknara er žaš ekki. Fyrir mér er vališ einfalt, stjórnkerfi er fyrir fólk en ekki öfugt. Vandamįl sjįvarplįssa žar sem helsta śtgeršarfyrirtękiš er aš fara į hausinn er ekki gjaldžrotiš sjįlft, žótt erfitt sé, heldur hitt aš rétturinn til aš sękja į mišin er til sölu hvert į land sem er. Vandamįliš er stjórnkerfiš en ekki fólkiš sem bżr ķ sjįvarplįssunum. Žaš žarf meiri sögumann en Münchhausen til aš sannfęra žjóšina um annaš.

Kristinn H. Gunnarsson


DV 28. jślķ 1992



Netfangiš žitt:
Skrį netfang
Afskrį netfang
vķsa vikunnar ( 154) Betra vęri žetta žing
Vķsa vikunnar ( 153): Viš erum flest ķ vķgamóš
Vķsa vikunnar (152): Eitthvaš heggur kaldan kjöl
Vķsa vikunnar ( 151): Illa fenginn aušinn žinn
Vķsa vikunnar ( 150): Ętķš sé žķn gata greiš
Vķsa vikunnar ( 149): Lśiš hef ég bakiš beygt
Vķsa vikunnar(148) : Góšra vina hylli hljóttu
Vķsa vikunnar ( 147): Djśpmanna dug og elju
Vķsa vikunnar ( 146): Sęll ég skynja landsins tungumįl
Vķsa vikunnar ( 145): Nś er undir sól aš sjį
Vķsa vikunnar ( 144): Ég leita žķn vor
Vķsa vikunnar (143): Ķhaldsins er nś senn
Vķsa vikunnar ( 142): Senn mun blįna himinn hįr
Vķsa vikunnar ( 141): Grösin fölna, grįna fjöll
Vķsa vikunnar (140): Aušstétt brżtur ofan frį

Skoša eldri mola
Kristinn H. Gunnarsson · Traðarstígur 12 · 415 Bolungavík · Sími 892-7630 Netfang: kristinn@kristinn.is